Wszystkie gatunki sów występujące naturalnie w Polsce są objęte ścisłą ochroną gatunkową. Ochrona obowiązuje przez cały rok i obejmuje ptaki na każdym etapie życia, a także ich jaja, gniazda, siedliska i schronienia. Dotyczy zarówno gatunków lęgowych, jak i tych, które pojawiają się w Polsce tylko podczas przelotów lub zimowania.
Co oznacza ścisła ochrona sów?
Ścisła ochrona gatunkowa wynika z krajowych przepisów dotyczących ochrony gatunkowej zwierząt. Jej zakres uzupełniają przepisy unijne, w tym Dyrektywa Ptasia dotycząca ochrony dzikiego ptactwa. Bez odpowiedniego zezwolenia nie wolno podejmować działań, które mogą prowadzić do śmierci, zranienia, uwięzienia albo zakłócenia rozrodu sów.
Najważniejsze zakazy obejmują:
- Zabijanie, okaleczanie, chwytanie, przetrzymywanie i posiadanie żywych sów.
- Niszczenie, wybieranie i przechowywanie jaj oraz niszczenie gniazd.
- Niszczenie siedlisk, ostoi, zimowisk i schronień wykorzystywanych przez te ptaki.
- Umyślne płoszenie i niepokojenie sów, zwłaszcza w pobliżu miejsc rozrodu.
- Przenoszenie ptaków z ich naturalnych siedlisk oraz wypuszczanie do środowiska osobników utrzymywanych w niewoli.
- Kupno, sprzedaż oraz przewożenie sów przez granicę z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Które gatunki sów występują w Polsce?
W Polsce stwierdzono 13 gatunków sów. Dziesięć z nich regularnie lub sporadycznie przystępuje do lęgów, a trzy są w naszym kraju przede wszystkim gatunkami zalatującymi. Wszystkie podlegają ścisłej ochronie.
| Gatunek | Status w Polsce |
|---|---|
| Puchacz | Lęgowy |
| Pójdźka | Lęgowy |
| Włochatka | Lęgowy |
| Uszatka | Lęgowy |
| Płomykówka | Lęgowy |
| Puszczyk | Lęgowy |
| Uszatka błotna | Lęgowy |
| Puszczyk uralski | Lęgowy |
| Puszczyk mszarny | Lęgowy |
| Sóweczka | Lęgowy |
| Syczek | Zalatujący |
| Sowa śnieżna | Zalatujący |
| Sowa jarzębata | Zalatujący |
Strefy ochrony i Dyrektywa Ptasia
Ścisła ochrona gatunkowa nie jest tym samym co ochrona konkretnego miejsca. Dla wybranych gatunków tworzy się także strefy ochrony wokół miejsc rozrodu i regularnego przebywania ptaków. Strefy ustanawia właściwy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Mogą one ograniczać wstęp oraz prowadzenie prac, w tym działań z zakresu gospodarki leśnej, aby nie płoszyć ptaków i nie zakłócać ich lęgów.
Wśród sów gniazdujących w Polsce wymienianych w załączniku I Dyrektywy Ptasiej znajdują się między innymi puchacz, puszczyk mszarny, puszczyk uralski, uszatka błotna, włochatka i sóweczka. Dla takich gatunków ochronę siedlisk mogą wspierać także obszary Natura 2000. To dodatkowy poziom ochrony, niezależny od samego zakazu zabijania czy chwytania ptaków.
Jeśli znajdziesz ranną, osłabioną lub chorą sowę, nie zabieraj jej samodzielnie do domu. Skontaktuj się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt albo właściwymi służbami. Specjaliści ocenią stan ptaka i wskażą bezpieczny sposób transportu lub udzielą pomocy na miejscu.
Informacje o ochronie gatunkowej opierają się na przepisach dotyczących ochrony gatunkowej zwierząt oraz Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. W konkretnych sprawach prawnych należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisów lub skontaktować się z właściwym organem ochrony przyrody.
