Tak. Bocian czarny (Ciconia nigra) jest w Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową. Ochrona obejmuje nie tylko same ptaki, lecz także ich gniazda i siedliska. Jej praktycznym elementem są strefy ochronne ustanawiane wokół miejsc lęgowych.
Na czym polega ochrona bociana czarnego?
Status gatunku wynika z polskich przepisów dotyczących ochrony przyrody oraz zobowiązań międzynarodowych, między innymi Dyrektywy Ptasiej. Oznacza to zakaz działań, które mogłyby zabić ptaka, zranić go, płoszyć lub doprowadzić do zniszczenia jego miejsca rozrodu.
Wokół gniazda ustanawia się dwie strefy. Ich granice mogą być wyznaczane z uwzględnieniem lokalnych warunków terenowych, dlatego podane promienie należy traktować jako podstawowe wartości przewidziane dla tego gatunku.
| Rodzaj strefy | Promień | Główne ograniczenia | Termin obowiązywania |
|---|---|---|---|
| Strefa ochrony ścisłej | do 100 m od gniazda | Zakaz przebywania osób, prowadzenia prac leśnych, wycinki i ingerowania w siedlisko | Cały rok |
| Strefa ochrony okresowej | do 500 m od gniazda | Zakaz przebywania oraz prowadzenia prac gospodarczych w okresie ochronnym | Od 15 marca do 31 sierpnia |
W praktyce w pobliżu gniazda bociana czarnego nie wolno podejmować działań, które mogłyby zakłócić lęg lub zmienić warunki siedliskowe. Dotyczy to w szczególności:
- Płoszenia i niepokojenia ptaków.
- Niszczenia, uszkadzania lub usuwania gniazd.
- Wycinki drzew i krzewów oraz innych prac leśnych w strefie całorocznej.
- Wchodzenia do strefy okresowej i prowadzenia tam prac gospodarczych od 15 marca do 31 sierpnia.
Strefa ochrony okresowej nie oznacza bezwarunkowego zakazu wszelkiej działalności przez cały rok. Poza okresem ochronnym niektóre działania mogą być dopuszczalne, ale ich zakres zależy od przepisów i decyzji właściwych organów ochrony przyrody. Nie należy samodzielnie wchodzić w pobliże gniazda, nawet jeśli nie widać dorosłych ptaków.
Dlaczego chroni się także siedlisko?
Bocian czarny jest związany ze starymi drzewostanami oraz terenami podmokłymi, rozlewiskami i ciekami wodnymi. Zniszczenie gniazda nie jest jedynym zagrożeniem. Hałas, wycinka, zmiana stosunków wodnych lub częsta obecność ludzi mogą sprawić, że ptaki porzucą miejsce lęgowe albo nie wyprowadzą młodych.
Gatunek uznaje się za gatunek tarczowy. Ochrona jego gniazda i otaczającego siedliska zabezpiecza przy okazji fragment cennego lasu, mokradła oraz miejsca występowania innych ptaków, płazów, roślin i bezkręgowców.
Najważniejsze jest więc nie tylko to, że bocian czarny podlega ścisłej ochronie, lecz także to, że jego gniazdo powinno pozostać poza zasięgiem ludzi i prac gospodarczych zgodnie z zasadami właściwej strefy ochronnej.
