Ptakiem, który „swój ogonek chwali”, jest pliszka. To siedmioliterowe hasło najczęściej pojawia się w krzyżówkach. Pliszka ma długi, bardzo ruchliwy ogon, którym energicznie potrząsa podczas poruszania się i szukania pożywienia.
Skąd wzięło się przysłowie?
Współcześnie znamy przede wszystkim powiedzenie „Każda pliszka swój ogonek chwali”. Nie jest to jednak jego pierwotna forma. Dawniej mówiono: „Każda liszka swój ogonek chwali”. Słowo „liszka” oznaczało w dawnym języku łowieckim lisicę, a jej powodem do dumy była puszysta kita.
Z czasem dawne znaczenie wyrazu zostało zapomniane. „Liszka” zaczęła kojarzyć się głównie z gąsienicą, która przecież nie ma ogona i nie potrząsa nim podczas chodzenia. Brzmienie przysłowia zaczęto więc łączyć z pliszką – ptakiem, którego charakterystyczną cechą jest właśnie ciągle poruszający się ogon.
Obie wersje są dziś spotykane i akceptowane, ale odnoszą się do innych źródeł:
- „Każda liszka swój ogonek chwali” – starsza forma, nawiązująca do lisicy i jej kity.
- „Każda pliszka swój ogonek chwali” – późniejsza forma, związana z ruchliwym ogonem ptaka.
W rozwiązaniu krzyżówki odpowiedzią na określenie „ptak, który swój ogonek chwali” będzie więc najczęściej pliszka.
