Rannego ptaka najpierw oceń z dystansu, a jeśli rzeczywiście potrzebuje pomocy, zabezpiecz go w kartonowym pudełku i jak najszybciej skontaktuj się ze specjalistą. Załóż rękawiczki, nie ściskaj zwierzęcia, nie karm go i nie próbuj leczyć samodzielnie.
Czy ten ptak na pewno wymaga pomocy?
Nie każdy ptak siedzący na ziemi jest ranny. Szczególnej uwagi wymagają młode osobniki. Podlot to młody, zwykle już opierzony ptak, który uczy się latać. Może nieporadnie podskakiwać po ziemi, ale jego rodzice często są w pobliżu i nadal go karmią.
Obserwuj ptaka z dystansu, aby nie odstraszyć dorosłych osobników. Interwencja jest potrzebna, gdy zauważysz:
- widoczną ranę, krew albo skrzydło ułożone w nienaturalnej pozycji,
- brak reakcji na człowieka i otoczenie,
- przewracanie się, trudności z chodzeniem lub utratę równowagi,
- brak możliwości odlotu mimo zbliżenia się człowieka,
- pobyt w bezpośrednim zagrożeniu, na przykład na jezdni.
Zdrowego podlota zostaw w pobliżu miejsca znalezienia. Jeśli znajduje się w niebezpiecznym miejscu, możesz przenieść go kilka metrów dalej, w osłonięte miejsce z roślinnością. Nie zabieraj go do domu tylko dlatego, że wygląda na bezradnego. Gdy masz wątpliwości, skontaktuj się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt.
Jak bezpiecznie schwytać rannego ptaka?
Przygotuj kartonowe pudełko z otworami wentylacyjnymi, ręcznik lub koc, rękawiczki oraz miękkie ręczniki papierowe albo gładką tkaninę bez luźnych nitek. Następnie działaj w tej kolejności:
- Załóż rękawiczki i usuń z otoczenia dzieci oraz inne zwierzęta.
- Zbliżaj się powoli, bez krzyku i gwałtownych ruchów.
- Delikatnie przykryj ptaka ręcznikiem, kocem albo kurtką. Ograniczenie widoczności zwykle zmniejsza jego stres.
- Podnieś go ostrożnie i włóż do pudełka. Nie ściskaj klatki piersiowej ani brzucha, ponieważ może to utrudnić oddychanie.
- Zamknij pudełko, zapewnij ciszę i ustaw je w zacienionym, spokojnym miejscu.
Ranny ptak może dziobać i drapać ze strachu. Dotykaj go tylko tyle, ile jest konieczne do przeniesienia. Nie głaszcz go i nie próbuj długo trzymać na rękach. W przypadku dużego ptaka, bociana lub ptaka drapieżnego nie podejmuj chwytania bez doświadczenia. Zabezpiecz miejsce, odsuń ludzi i zwierzęta, a następnie wezwij pomoc.
Pudełko powinno być na tyle duże, by ptak mógł w nim swobodnie leżeć, ale nie tak obszerne, aby podczas transportu obijał się o ścianki. Wyłóż dno ręcznikiem papierowym lub gładką tkaniną. Nie używaj materiału z wystającymi nitkami, które mogą zaplątać się w szpony.
Twoim zadaniem jest zabezpieczenie ptaka i szybkie przekazanie go specjalistom, a nie leczenie ani wychowywanie go w domu.
Czego absolutnie nie wolno robić?
W oczekiwaniu na wskazówki specjalisty ogranicz się do zapewnienia ptakowi spokoju i bezpieczeństwa. Nie podejmuj działań, które mogą pogorszyć jego stan:
- Nie podawaj jedzenia, zwłaszcza chleba. Nieprawidłowy pokarm może zaszkodzić, a ptak osłabiony może się nim zadławić.
- Nie wlewaj wody do dzioba i nie używaj pipety bez wyraźnych instrukcji specjalisty. Płyn może trafić do dróg oddechowych.
- Nie dezynfekuj ran i nie nastawiaj skrzydeł na własną rękę.
- Nie wypuszczaj ptaka, jeśli nie lata, jest osłabiony albo ma widoczne obrażenia.
- Nie przetrzymuj go w domu ani nie próbuj go oswajać. Pomoc dzikiemu zwierzęciu nie oznacza udomowienia.
Gdzie przekazać rannego ptaka?
Po zabezpieczeniu zwierzęcia skontaktuj się z najbliższą placówką i ustal, gdzie oraz w jaki sposób je przekazać. Pomocy szukaj w tych miejscach:
- ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt, którego dane znajdziesz w wykazie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska,
- lekarz weterynarii przyjmujący dzikie zwierzęta lub ptaki,
- straż miejska albo gminna, szczególnie gdy ptak znajduje się w miejscu publicznym lub przy drodze,
- gmina, nadleśnictwo albo administracja parku narodowego, które mogą wskazać lokalną pomoc.
Aktualny wykaz ośrodków rehabilitacji zwierząt jest dostępny na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Dane placówek i ich możliwości mogą się zmieniać, dlatego przed transportem najlepiej zadzwonić i potwierdzić przyjęcie ptaka. W Warszawie jednym z wyspecjalizowanych miejsc jest Ptasi Azyl przy warszawskim ZOO, ale pomoc należy organizować przede wszystkim w najbliższym właściwym ośrodku.
Jeśli przewozisz ptaka samochodem, zamknięte pudełko przypnij pasem bezpieczeństwa i nie otwieraj go w czasie jazdy. Gdy zwierzę jest ciężko ranne, duże albo znajduje się w miejscu zagrażającym ludziom, nie próbuj transportować go samodzielnie. Wezwij straż miejską, gminną, policję lub straż pożarną.
Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie sytuacji, spokojne zabezpieczenie ptaka i przekazanie go osobom, które potrafią ocenić jego stan oraz zapewnić leczenie i rehabilitację.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza weterynarii ani instrukcji ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt.
