Kapucyn staroholenderski to jedna z najstarszych ras gołębi ozdobnych. Wywodzi się z Indii, a od XVI wieku rozwijano ją w Holandii. Rozpoznaje się ją przede wszystkim po charakterystycznej peruce, czyli ozdobnym upierzeniu szyi złożonym z kaptura i łańcuszka.
Kapucyn staroholenderski – charakterystyka rasy
Gołąb domowy kapucyn jest ptakiem średniej wielkości o eleganckiej, poziomej sylwetce. Tułów powinien być raczej krótki, szeroki w ramionach i stopniowo zwężający się ku ogonowi. Pierś jest pełna i lekko wysunięta do przodu, a skrzydła niezbyt długie, lecz ściśle przylegające do ciała.
Najbardziej rozpoznawalną cechą rasy pozostaje peruka. Tworzą ją pióra wyrastające na głowie, karku i bokach szyi. Kaptur zajmuje górną część tej struktury, jest szeroki, stojący i obficie upierzony. Łańcuszek, nazywany także obróżką lub woalem, biegnie nieprzerwaną linią od kaptura w kierunku ramion. Nie powinien łączyć się z przodu szyi ani przylegać do policzków.
Elementem peruki są również różyczki. Powinny mieć nieco wydłużony kształt i znajdować się na tej samej wysokości po obu stronach głowy. Ich symetria wpływa na ogólny wygląd ptaka i ocenę zdobień.
Wzorzec budowy kapucyna
Ocena rasy obejmuje nie tylko perukę, lecz także proporcje ciała, kształt głowy oraz barwę oka i dzioba. Najważniejsze cechy wzorcowe przedstawia tabela:
| Cecha | Wymóg wzorcowy |
|---|---|
| Głowa | Średniej wielkości, dobrze zaokrąglona. Linia czaszki powinna płynnie przechodzić od lekko zaokrąglonego czoła do zaokrąglonego tyłu głowy. |
| Oczy | Żywe, wyraziste, o barwie perłowej. Brew delikatna, czerwona. |
| Dziób | Średniej długości, delikatny, prosty i lekko zakrzywiony na końcu. Wymagana jest barwa cielista, z delikatnymi woskówkami. |
| Szyja | Średniej długości, bardzo szeroka u podstawy. Gardło cofnięte pod dziobem, bez wola. |
| Nogi | Średnio długie, mocne, nieopierzone i jasno czerwone. |
Plecy powinny być szerokie w partii ramion i zwężać się ku ogonowi. Ogon jest krótki, wąski oraz zwarty. Sylwetka nie może być zbyt długa ani wysoka, a tułów powinien być noszony w sposób umiarkowanie poziomy. Zbyt strome ustawienie ciała zaburza typ rasy.
Kolorystyka i rysunek mnicha
Kapucyn staroholenderski występuje w wielu odmianach barwnych. W każdej z nich znaczenie ma nie tylko intensywność koloru, lecz także dokładne rozmieszczenie bieli. Do spotykanych grup należą:
- Czarne, czerwone, żółte i niebieskie odmiany mnisze.
- Kremowo-pasiaste, płowo-pasiaste i srebrzysto-pasiaste.
- Odmiany płowe oraz białe.
- Tygrysowate – czarne, czerwone i żółte.
Rysunek mnicha oznacza charakterystyczny układ białych i barwnych piór. Biała powinna być głowa, sięgająca do około 0,5 cm poniżej oka, a także 7–12 lotek. Biel obejmuje również dolną część grzbietu, brzuch, uda, podbrzusze i dolną pokrywę ogona. Pozostała część upierzenia pozostaje kolorowa, w tym wewnętrzna część kaptura.
Ten sam typ rysunku powinien występować u odmian tygrysowatych. Dopuszcza się niewielką ilość bieli na tylnej stronie nóg. Przy ocenie barwy bierze się pod uwagę jej nasycenie, czystość oraz brak zabrudzeń i niepożądanych nalotów.
Wady hodowlane i wystawowe
Wady dotyczą zarówno typu sylwetki, jak i jakości peruki, dzioba oraz rysunku. Najczęściej obniżają ocenę albo wykluczają ptaka z wysokiej klasy wystawowej:
- Zbyt długa lub wysoka sylwetka oraz zbyt strome noszenie tułowia.
- Żagielki, czyli luźno noszone lotki wystające ponad grzbiet.
- Peruka przylegająca do ciała zamiast tworzyć wyraźną, przestrzenną strukturę.
- Poprzeczna, przerwana lub niesymetryczna grzywa.
- Łańcuszek stykający się z przodu szyi albo zbyt blisko przylegający do policzków.
- Ciemny lub podbarwiony dziób zamiast dzioba cielistego.
- Mniej niż 7 albo więcej niż 12 białych lotek.
- Różnica większa niż 3 lotki między obu skrzydłami.
- Brudna barwa oraz nadmiar burych, brunatnych piór u odmian tygrysowatych.
Uwagi do oceny
Sędziowie oceniają kapucyna w określonej kolejności. Najpierw liczy się ogólne wrażenie i typ sylwetki, następnie jakość zdobień, zwłaszcza peruki. Kolejne kryteria obejmują kolor, rysunek oraz barwę oka. W selekcji hodowlanej szczególne znaczenie ma zachowanie równowagi między rozbudowanym kapturem a proporcjami całego ciała. Sama efektowna peruka nie kompensuje wad budowy ani błędnego rysunku mnicha.
