Czym karmić amadyny? Zbilansowana dieta dla ptaków egzotycznych

Amadyny powinny codziennie dostawać wysokiej jakości mieszankę drobnych ziaren, a w czasie lęgów i pierzenia także źródło białka. Uzupełnieniem są zielonki, kiełki, wapń, węgiel drzewny oraz świeża woda. Najważniejsze nie jest stałe podawanie witamin, lecz dopasowanie dodatków do cyklu życia ptaka.

Co powinno być podstawą diety amadyn?

Amadyna wspaniała w naturze żywi się głównie dojrzałymi i półdojrzałymi nasionami traw. W hodowli tę rolę pełni mieszanka przeznaczona dla małych ptaków egzotycznych. Powinna być dostępna codziennie przez cały rok, także podczas lęgów i pierzenia.

Dobra karma podstawowa zawiera przede wszystkim różne rodzaje prosa oraz kanar. Może mieć także niewielki udział murzynka, nasion traw, minerałów lub granulatu witaminowo-mineralnego VAM. Nie ma potrzeby ciągłego zmieniania proporcji ziaren. Większe znaczenie ma jakość karmy i rozsądne dobieranie dodatków.

W mieszance warto szukać następujących składników:

• Różne rodzaje prosa, między innymi proso żółte, białe, japońskie i panicum.
• Kanar, czyli nasiona kanaru, będące jednym z podstawowych składników karm dla amadyn.
• Murzynek, znany także jako nasiona nigru, podawany w umiarkowanej ilości.
• Nasiona traw, które urozmaicają mieszankę i przypominają naturalny sposób żywienia.

Karmy wzbogacone o granulat VAM, muszle ostryg czy niewielką ilość dodatkowych nasion mogą być wygodne dla początkującego hodowcy. Trzeba jednak czytać skład, ponieważ produkty zawierające dużo wyrobów piekarniczych, cukrów lub zbędnych dodatków nie powinny zastępować czystej mieszanki ziaren.

Jak dopasować karmienie do cyklu życia ptaka?

Sezonowość jest najważniejszą zasadą żywienia amadyn. W okresie spoczynku ptaki potrzebują przede wszystkim karmy podstawowej. Podczas lęgów i pierzenia ich organizm zużywa więcej białka, energii oraz minerałów. Wtedy można wprowadzić karmę jajeczną, owady, kiełki i częściej podawać zielonki.

Nadmiar białka w spoczynku nie poprawia kondycji. Może sprzyjać otłuszczeniu i nadmiernie pobudzać ptaki do zachowań rozrodczych. Po zakończeniu lęgów lub pierzenia należy stopniowo wycofać karmę jajeczną, owady i inne wysokobiałkowe dodatki.

Karma jajeczna jest zamiennikiem części owadów pobieranych przez amadyny w naturze. Można użyć gotowego produktu albo przygotować prostą mieszankę z jajka ugotowanego na twardo, rozdrobnionych skorupek i niewielkiej ilości suszonych ziół. Taką świeżą karmę trzeba podawać w małej porcji, a resztki usuwać po jednej–dwóch godzinach, ponieważ szybko się psuje.

Jakie dodatki można podawać amadynom?

Dodatki powinny wzbogacać dietę, a nie wypierać karmy podstawowej. Nowe produkty najlepiej wprowadzać pojedynczo i w małych ilościach. Dzięki temu łatwiej ocenić, co ptaki dobrze tolerują i co rzeczywiście chętnie jedzą.

• Sałata, roszponka, rukola, szpinak, natka pietruszki i drobne liście z pewnego, niepryskane­go źródła.
• Brokuły, ogórek oraz świeże, młode listki prosa podawane jako urozmaicenie.
• Kiełki prosa, kanaru lub murzynka, przygotowane w bardzo czystych warunkach.
• Kłosy prosa i włośnicy ber, które pozwalają ptakom samodzielnie wydziobywać nasiona.

Kiełki trzeba szczególnie dokładnie kontrolować. Jeśli pachną kwaśno, stęchle lub pojawiła się pleśń, nie wolno ich podawać. Naczynia i nasiona muszą być czyste, a gotowy pokarm powinien być szybko zużyty.

W klatce stale powinny znajdować się także źródła wapnia i wybrane dodatki mineralne:

• Kość mątwy, znana również jako sepia, która dostarcza wapnia i może służyć do ścierania dzioba.
• Pokruszone, ugotowane i wysuszone skorupki jaj pozbawione wewnętrznej błonki.
• Muszle lub preparat mineralny przeznaczony dla małych ptaków.
• Węgiel drzewny podany w osobnym, czystym naczyniu.

Węgiel nie jest źródłem składników odżywczych, ale może wspierać trawienie i wiązać część niepożądanych substancji w przewodzie pokarmowym. Nie powinien być jednak podawany równocześnie z lekami lub preparatami zaleconymi przez weterynarza, ponieważ może osłabiać ich działanie.

Woda i witaminy – ile naprawdę ich potrzeba?

Amadyny powinny mieć codziennie świeżą wodę. Jeśli woda z kranu jest dobrej jakości, można ją podawać bez przegotowywania. W przeciwnym razie należy użyć wody filtrowanej lub innego pewnego źródła. Poidło trzeba myć i napełniać każdego dnia.

Przy dobrej mieszance ziaren, zielonkach, kiełkach i właściwie dobranych dodatkach stałe podawanie witamin w kroplach zwykle nie jest potrzebne. Nadmiar witamin A, D3 i E może szkodzić, podobnie jak nadmiar wapnia, jodu czy innych minerałów. Suplement powinien wynikać z konkretnego wskazania, najlepiej po konsultacji z lekarzem weterynarii zajmującym się ptakami.

Co zrobić, gdy amadyna jest wybredna?

Niektóre ptaki, zwłaszcza wcześnie odłączone od rodziców, długo ignorują zielonki i pokarm białkowy. Nie należy wtedy całkowicie rezygnować z prób, lecz wprowadzać nowe składniki stopniowo:

1. Podawaj jeden nowy produkt naraz, w małej ilości i o podobnej porze dnia.
2. Połącz nieznany pokarm z kiełkami albo odrobiną ulubionej mieszanki.
3. Zostaw zielonkę na kilka godzin, ale usuń ją, gdy zwiędnie lub zabrudzi się odchodami.
4. Powtarzaj próby przez kilka dni, bez głodzenia ptaka i bez gwałtownego odstawiania karmy podstawowej.

Młode amadyny często uczą się jedzenia, obserwując rodziców. Dlatego po usamodzielnieniu warto przez pewien czas utrzymywać zróżnicowane menu, zamiast ograniczać je wyłącznie do ziaren.

Najbezpieczniejszy schemat to stała, dobrej jakości mieszanka ziaren, sezonowe zwiększenie podaży białka podczas lęgów i pierzenia oraz wycofanie wysokobiałkowych dodatków w spoczynku. Wapń, świeża woda i dostęp do węgla uzupełniają dietę, ale nie zastępują jej różnorodności.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii specjalizującym się w ptakach. Brak apetytu, apatia, problemy ze znoszeniem jaj lub wyraźne osłabienie wymagają szybkiej konsultacji.