• foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
foto-ptaki.pl arrow Ptaki arrow Ptaki brodzące
 

Sonda

Jakiego typu informacji szukasz tu najczęściej?


 

Jaki korpus uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Jaki obiektyw uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Ptaki brodzące Email
Autor: Antoni Marczewski   

Czapla biała
Egretta alba

Czapla biała
Czapla biała - Egretta alba © Grzegorz Kłosowski
Wielkości czapli siwej (rozpiętość skrzydeł od 140 do 170 cm, waga 0,7-1,5 kg), choć zmienność osobnicza sprawia, że można spotkać ptaki większe od siwej kuzynki. Czapla biała różni się od niej przede wszystkim śnieżnobiałym upierzeniem. Należy mieć jednak na uwadze, że czasami w naturze można spotkać albinotyczne czaple siwe. Biała zawsze będzie miała ciemniejsze nogi, a także bardziej „wężowe” (wydłużone i cienkie) szyję i głowę. W zależności od tego, czy będziemy mogli oglądać ptaka w upierzeniu spoczynkowym, czy godowym, różnie będą się prezentować dziób - przez większą część roku żółty, w sezonie lęgowym staje się czarniawy (czasem z żółtawą nasadą). Naga partia skóry pomiędzy okiem i dziobem zielonkawa. W szacie godowej niezwykle efektownie wyglądają tzw. egretty, czyli ozdobne pióra wyrastające na grzbiecie.
Czapla biała
Czapla biała - Egretta alba © Paweł Wietecha
Od nich wziął nazwę rodzaj, do którego należą czapla biała oraz nadobna. Niestety przez wiele lat te piękne pióra były przekleństwem czapli, ponieważ dla ich pozyskania masowo polowano na te ptaki. Egretty były bardzo pożądanym dodatkiem do kapeluszy modnych dam - ten kaprys doprowadził niemal cały gatunek na skraj zagłady. Na szczęście w porę rozpoczęto działania zmierzające do ukrócenia tego procederu - duży udział miały środowiska również związane z modą, które rozpoczęły lansowanie strojów nie wykorzystujących elementów pochodzących od dziko żyjących ptaków. To, oraz wprowadzane regulacje prawne, pozwoliły na zachowanie pięknych ptaków. Niektórzy dopatrują się również zbawiennego skutku wynalezienia automobilu - kapelusz pięknie prezentował się w powozie, natomiast siedząca w nie zadaszonym samochodzie damulka
Czapla biała
Czapla biała - Egretta alba © Paweł Wietecha
musiała o stan swojego nakrycia głowy walczyć z figlarnym wiatrem, który z reguły był górą. W USA czapla biała stała się symbolem największego tamtejszego towarzystwa ochrony ptaków - Audubon Society - ponieważ początek działalności organizacji związany był właśnie z pracami na rzecz uratowania czapli i innych gatunków zagrożonych przez przemysł odzieżowy.

Jest to gatunek związany przede wszystkim ze strefą klimatu kontynentalnego, choć od pewnego czasu rozprzestrzenia się coraz silniej w kierunku zachodnim i północnym. Na terenie byłego ZSRR notowano gniazda zlokalizowane na wysokości do 1800 m n.p.m, jednak przeważnie ptaki te spotyka się na nizinnych obszarach podmokłych, stawach rybnych, jeziorach, rozlewiskach rzek, a czasem również polach ryżowych czy polach irygacyjnych. Chociaż pokarmu szukają głównie nad wodą, zdarza im się żerować również na łąkach. Noclegowiska znajdują się na drzewach, gdzie zlatują się osobniki z dużego obszaru. Kilka lat temu podczas prac obozu obrączkarskiego nad Zbiornikiem Siemianówka,
© Paweł Wietecha
Czapla biała
Czapla biała - Egretta alba
na skraju Puszczy Białowieskiej codziennie wieczorem czaple białe przelatywały nad naszym obozowiskiem - można się było doliczyć ponad 100 osobników. Były to w zdecydowanej większości ptaki młode, które po opuszczeniu rodzicielskich kolonii rozlatują się w różnych kierunkach i mogą tworzyć bardzo liczne skupienia. Mniejsze noclegowisko, liczące około 20 ptaków, miałem okazję oglądać w Kwiecewie koło Dobrego Miasta (na Warmii).

Czapla biała pożywienia szuka chodząc i wypatrując zdobyczy lub stojąc i wpatrując się w wodę z dziobem gotowym do zadania ciosu. Literatura opisuje również sposób stosowany w sytuacjach, gdy woda jest zbyt głęboka, by ptak mógł w niej brodzić. Stoi wtedy na brzegu, z pochyloną szyją, by w pewnym momencie poderwać się do lotu i zaatakować ofiarę dziobem z powietrza. Żeruje głównie za dnia, często w towarzystwie innych przedstawicieli swojego gatunku. Żywi się rybami, płazami, gadami, skorupiakami, małymi ssakami, jaszczurkami.

Choć zdarzają się pary żyjące samotnie, przeważnie czaple białe tworzą kolonie, nieraz mieszane z innymi gatunkami, zwłaszcza czaplą siwą. Powracające w marcu i kwietniu ptaki zajmują ubiegłoroczne gniazda lub budują nowe - w drugim przypadku samiec wybiera miejsce pod budowę. W gnieździe, budowanym przez obie płcie, samica składa 3-5 jaj, które wysiadują obydwoje rodzice przez 25-26 dni. Pisklęta są zdolne do samodzielnego życia po upływie 6-9 tygodni. Odbywają wtedy wędrówkę polęgową (średnio do 200 km od kolonii) - wspomniane wcześniej czaple białe znad Zbiornika Siemianówki mogły być właśnie młodymi osobnikami z Białorusi, gdzie, podobnie jak u nas, populacja tego gatunku w ostatnich latach rośnie. Duże skupiska czapli białych, dochodzące do ponad 400 osobników, można spotkać od lipca do listopada, kiedy rozpoczynają się odloty na zimowiska zlokalizowane m.in. w basenie Morza Śródziemnego
Czapla biała
Czapla biała - Egretta alba © Paweł Wietecha
i w Afryce na południe od Sahary. Część osobników pozostaje w Polsce na zimę, choć np. ptaki widywane w grudniu mogą być po prostu spóźnionymi wędrowcami. Kilka razy miałem okazję obserwować małe grupki tych ptaków podczas styczniowych liczeń nad Wisłą w okolicach Góry Kalwarii na Mazowszu.

Czapla biała jest gatunkiem kosmopolitycznym - zamieszkuje wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy (gdyby tam żyła, na pewno świetnie by się maskowała). W Europie największe populacje lęgowe mają: Rosja (do 11,5 tys.), Ukraina (do 4 tys.) i Węgry (do 1,5 tys.). Na tym tle wypadamy dosyć mizernie - pierwsze stwierdzenie lęgów czapli białej w Polsce stwierdzono w 1997 w Dolinie Biebrzy (2 pary). Rok później zaczęły się gnieździć również w Parku Narodowym Ujście Warty (w kolonii czapli siwych). W 2002 18 par zamieszkało nad Zbiornikiem
Czapla biała
Czapla biała - Egretta alba © Marcin Karetta
Jeziorsko w województwie łódzkim, jedna para była wtedy też nad Biebrzą. Ptaki nie przystępujące do lęgów i młode mogą być spotykane na terenie całego kraju. Latem nad Biebrzą w niektórych miejscach można odnieść wrażenie, że czapli białych jest więcej niż siwych - bardziej niż faktyczną przewagą liczebną jest to spowodowane faktem, że czapla biała z daleka rzuca się w oczy, a jej siwa kuzynka nie za bardzo. W okolicach Warszawy najlepsze miejsca do spotkania tego ptaka to m.in. łąki pomiędzy Modlinem i Pomiechówkiem, stawy rybne, rozlewiska Bugu w Popowie Kościelnym i wielu innych miejscach. Przemek Pasek z Fundacji „Ja Wisła”, zajmującej się promocją przyrodniczych i turystycznych walorów Królowej Polskich Rzek, nieraz opowiadał mi o grupach czapli białych obserwowanych przez niego w warszawskim Porcie Czerniakowskim.



 
 
2007-2017 © Paweł Wietecha, nota prawna
 jesteśmy też na facebooku ostatnia aktualizacja: 05.04.2015, 18:29co nowego?
1x1px_trns.gif