• foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
foto-ptaki.pl arrow Ptaki arrow Ptaki brodzące
 

Sonda

Jakiego typu informacji szukasz tu najczęściej?


 

Jaki korpus uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Jaki obiektyw uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Ptaki brodzące Email
Autor: Antoni Marczewski   

Czapla purpurowa
Ardea purpurea

Czapla purpurowa jest mniejsza od czapli siwej (waży od 0,5 do 1,2 kg), ma też krótsze skrzydła (rozpiętość 115-145 cm), za to dłuższe palce u nóg, co najlepiej widoczne jest w locie.
Czapla purpurowa
Czapla purpurowa - Ardea purpurea © Maciej Szymański
Głowa z wierzchu czarna, po bokach rdzawa. Długa i cienka szyja z boku też rdzawa, dodatkowo ozdobiona czarnymi pręgami ciągnącymi się po bokach i z przodu. Czarna pręga występuje również od oka w kierunku tylu głowy. Spód ciała rdzawy, tył i ogon czarne. Nagie partie - dziób i płat skóry pomiędzy dziobem i okiem, zmieniają kolor w sezonie lęgowym. Dziób, normalnie żółtoszary, przybiera wtedy barwę żółtą, a skóra zabarwia się jaskrawopomarańczowo (przy wejściu w okres spoczynkowy staje się żółtozielonkawa). W tym okresie u czapli purpurowej występują wydłużone pióra - rosną w dolnej części szyi opadając na pierś oraz na grzbiecie. Młode ptaki osiągają szatę ostateczną w trzecim kalendarzowym roku życia - wcześniej są właściwie jednolicie rdzawobrązowe.

Czapla purpurowa zamieszkuje gęste trzcinowiska lub zarośla wierzbowe nad płytkimi, eutroficznymi (żyznymi) wodami. Jest zdecydowanie mniej związana z zadrzewieniami niż czapla siwa, a bardziej zależna od gęstych trzcin.
Czapla purpurowa
Czapla purpurowa - Ardea purpurea © Maciej Szymański
W kwestii upodobań środowiskowych najbliżej jej do bąka - lokalna ludność na południu Polski uważała dawniej, że czapla purpurowa jest mieszańcem dwóch wspomnianych wyżej gatunków. Nie jest to prawdą, choć czaple purpurowe w sytuacji zagrożenia postępują podobnie jak bąki, przybierając pozycję upodabniającą je do pęku zeschłych trzcin. Niechętnie zrywają się do lotu, a kiedy to robią wydają donośny krzyk przypominający głos czapli siwej, lecz bardziej gardłowy. Z reguły przebywają w ukryciu, na terenie otwartym częściej można je spotkać w okresie wędrówek.

Na żerowisko wybierają zazwyczaj konkretne miejsce, którego aktywnie bronią przed innymi przedstawicielami tego samego gatunku. Polują najchętniej rankiem i wieczorem - głównym elementem ich jadłospisu są ryby (5-15 cm), owady, płazy, czasem również węże, drobne ssaki (na Węgrzech zwłaszcza norniki) i ptaki.

Na tereny lęgowe pierwsze osobniki powracają już w marcu, jednak większość przylatuje dopiero w kwietniu i maju.
Czapla purpurowa
Czapla purpurowa - Ardea purpurea © Maciej Szymański
Ptaki z Europy Środkowej przystępują do lęgów średnio 3 tygodnie później niż ich pobratymcy z południa, co wiąże się m.in. z faktem, że pisklęta po wykluciu z jaj są częściowo nagie i zbyt niska temperatura mogłaby mieć w ich przypadku tragiczne następstwa. Czaple purpurowe nie tworzą dużych kolonii - zazwyczaj 7-19 gniazd, a czasem zaledwie 2-3. Miejsce budowy wybiera samiec, a później ptaki dzielą się obowiązkami. Konstrukcja przypomina kopiec z trzcinowych łodyg o średnicy 50-70 cm, umieszczony w gęstym trzcinowisku do 30 m od brzegu wody lub na drzewie do wysokości 25 m. Poza typowym gniazdem czaple budują specjalne platformy wykorzystywane jako miejsca odpoczynku ptaków dorosłych lub jako „poczekalnie”, w których młode po opuszczeniu „domu” oczekują na pokarm przyniesiony im przez rodziców.

Zniesienie liczy przeważnie 4-5 jaj, w skrajnych przypadkach 2-8. Składanie kolejnych odbywa się w 2-3 dniowych odstępach, a wysiadywanie rozpoczyna się wraz z pierwszym jajem. Przez 26 dni (maksymalnie do 30) wysiadują obydwoje rodzice. Po 8-10 dniach pisklęta są zdolne do opuszczenia gniazda i rozchodzą się po okolicznej roślinności.
Czapla purpurowa
Czapla purpurowa - Ardea purpurea © Marcin Karetta
Po 21 dniach od wyklucia przesiadują na zbudowanych przez dorosłe ptaki platformach, a po kolejnych 10 wracają na nie tylko na czas karmienia. O pokarm żebrzą machając lekko rozłożonymi skrzydłami i pokrzykując. W wieku 55-65 dni zdolne są do w pełni samodzielnego życia. Wtedy podejmują wędrówki pozalęgowe - jest to najlepszy okres na spróbowanie zobaczenia tego pięknego ptaka, zwłaszcza, jeśli mamy możliwość odwiedzenia stawów rybnych z dobrze rozwiniętą warstwą trzcin. Szczęścia najlepiej próbować do końca sierpnia - później rozpoczynają się odloty, które trwają przeważnie do końca października, choć pojedyncze ptaki spotykano jeszcze w grudniu. Czaple purpurowe wędrują za dnia w niewielkich grupach, wyjątkowo dochodzących do 100 osobników. Część osobników leci przez Francję i Hiszpanię, a część przez Grecję i Włochy. Szerokim frontem pokonują Saharę i kierują się do Mauretanii, Nigerii, Kamerunu, Mali, Sierra Leone i Senegalu. Zaledwie raz stwierdzono (nad Odrą na peryferiach Opola) przypadek zimowania w Polsce.

Czapla purpurowa
Czapla purpurowa - Ardea purpurea © Maciej Szymański
Czapla purpurowa to jeden z naszych najrzadszych gatunków lęgowych. Wynika to m.in. z faktu, że znajdujemy się na północnej granicy jej występowania. Zdecydowanie liczniejsza jest w Rosji (do 90 tys.), Turcji (do 5 tys.) i Hiszpanii (do 2 tys.), choć ogólnie w Europie powszechna jest tendencja spadkowa. U nas jedynym stałym miejscem jej występowania w okresie lęgowym jest Dolina Górnej Wisły - pierwsze stwierdzenie gniazdowania pochodzi z 1956 roku. Na znajdującym się po sąsiedzku Zbiorniku Goczałkowickim w 1996 do lęgów przystąpiły 3 pary, a w 2004 - 5 par (co było związane z faktem spuszczenia wody z części zbiornika. W 2001 i 2002 roku pojedyncza para gnieździła się na stawach Wola koło Brzeszczy (również w Dolinie Górnej Wisły).

W Polsce czapla purpurowa jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą.



 
 
2007-2017 © Paweł Wietecha, nota prawna
 jesteśmy też na facebooku ostatnia aktualizacja: 05.04.2015, 18:29co nowego?
1x1px_trns.gif