• foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
  • foto-ptaki.pl
foto-ptaki.pl arrow Ptaki arrow Ptaki krukowate - ptasie mądrale
 

Sonda

Jakiego typu informacji szukasz tu najczęściej?


 

Jaki korpus uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Jaki obiektyw uważasz za najlepszy do fotografowania ptaków?


 

Ptaki krukowate - ptasie mądrale Email
Autor: Antoni Marczewski   
Sroka
Sroka - Pica pica © Paweł Wietecha

Sroka
Pica pica

Jeden z najbardziej kontrastowo ubarwionych przedstawicieli krukowatych, wywołujący również największe kontrowersje jeśli chodzi o jego rolę w środowisku. Długość ciała wynosi 40-50 cm, przy czym na ogon przypada 20-30 cm. Ogon i skrzydła są dłuższe u samców niż u samic. Długość ogona jest wyznacznikiem jakości samca jako potencjalnego partnera do rozrodu.

W Polsce gnieździ się od 200 do 500 tys. par srok. Gatunek ten zamieszkuje całą Europę poza Islandią i górami w północnej Skandynawii (tak podaje literatura). Zależy to jednak od tego, co uznamy za północną Skandynawię, gdyż w 1998 podczas wycieczki po Norwegii razem z grupą polskich prasiarzy znaleźliśmy młodą srokę na polu campingowym koło górskiego płaskowyżu Hardangervidda w zachodniej Norwegii (60° N, 7° E). W Polsce liczniejsza jest w części zachodnio-południowej niż na północy i północnym wschodzie. Co ciekawe, wysokie zagęszczenia występują głównie nie tam, gdzie środowisko zapewnia obfitość pokarmu, a tam, gdzie jest najmniej naturalnych wrogów (takich jak kruki, wrony, kuny - sytuacja trochę inaczej wygląda w miastach).

Sroka
Sroka - Pica pica © Grzegorz Leśniewski
W Warszawie żyje 3-4 tys. par, w Poznaniu ok. 680, podobnie w Lublinie w 1992 - ok. 620 par. Liczebność lęgowych srok z reguły ocenia się na podstawie liczby ich gniazd, co jednak może prowadzić do pewnych przekłamań. Gniazdo sroki przypomina koszyk z patyków, od góry przykryty daszkiem z dłuższych gałązek. Ten daszek odróżnia gniazdo sroki od gniazd innych ptaków, ale ok. 25% populacji (głównie ptaki młode) buduje gniazda bez daszka, co utrudnia zadanie osobom liczącym. Poza tym podczas liczenia trzeba zwracać uwagę na zakończenia gałązek użytych do budowy - jeśli są jasne, to sroki tu mieszkają, ponieważ materiał był zbierany niedawno.

Sroka, po okresie silnego spadku liczebności spowodowanego tępieniem przez człowieka (oskarżano ją np. o porywanie kurcząt z podwórek) w XIX w., przez cały wiek XX. zwiększała swoją liczebność. Pod koniec XIX w. nie zalatywała nawet do Warszawy, a w 2001 roku na niektórych stołecznych osiedlach jej zagęszczenie wyniosło do 47 par na kilometr kwadratowy. Największa ekspansja miała miejsce w latach 50.-70. XX w. Pierwotnie sroka była gatunkiem zamieszkującym doliny rzeczne i obrzeża lasów. W nowym, miejskim środowisku, najbardziej upodobała sobie wysokie drzewa, szczególnie topole (prawdopodobnie panująca w pewnym okresie moda na sadzenie szybko i wysoko rosnących topól przyspieszyła proces wkraczania sroki do miast). W artykule poświęconym sroce w kwartalniku "PTAKI" Leszek Jerzak podaje, że szeroko propagowane akcje sadzenia drzew w miastach przyczyniły się do stworzenia srokom bezpiecznych miejsc do budowy gniazd. Poziom zagęszczenia w mieście uzależniony jest przede wszystkim od obecności zieleni i występowania wron, choć raczej ten drugi czynnik odgrywa istotniejszą rolę. Słyszałem kiedyś o warszawskim osiedlu, na którym zieleń reprezentowana była tylko przez jedno drzewo, a sroka się na nim zagnieździła.

© Maciej Rębiś
Gniazdo sroki
Gniazdo sroki
© Paweł Wietecha
Sroka
Sroka - Pica pica



























Sroki w drugiej połowie marca przystępują do poprawiania starych gniazd, jeśli takie miały, a z początkiem kwietnia przystępują do budowy nowych. Składają do 10 jaj (średnio 6) w jednodniowych odstępach. Wysiadywanie zajmuje samicy 18 dni, a pisklęta przebywają w gnieździe przez 25 dni. Sukces lęgowy srok nie jest wysoki - wpływa nie niego zwłaszcza drapieżnictwo wron. Choć sroki nie są gatunkiem kolonijnym, one również wymagają w okresie dojrzewania kontaktu z dorosłymi ptakami swojego gatunku, od których uczą się zasad życia. Jeśli trafią do mieszkania, mogą się prawidłowo rozwijać fizycznie, natomiast będą kalekami emocjonalnymi i nie dadzą sobie rady w warunkach miejskich. Pracownicy Ptasiego Azylu przy warszawskim ogrodzie zoologicznym nieraz zmuszeni są wywozić odchowane przez ludzi osobniki na wysypisko śmieci, ponieważ jest to jedyne miejsce, gdzie te ptaki będą w stanie znaleźć pokarm. Pamiętajmy o tym, jeśli zechcemy zabrać do domu małą, smutnie wyglądającą sroczkę.

Sroka
Sroka - Pica pica © Piotr Kierzkowski
Sroka jest wszystkożerna. Poza wymienianymi dalej w tekście organizmami żywi się również owadami, na które może polować w locie. W okresie lęgowym pisklęta muszą być karmione białkiem zwierzęcym, jakiego dostarczają przede wszystkim owady i inne bezkręgowce. We Francji badano ptaki gnieżdżące się na peryferiach miast, gdzie 40% wagi pokarmu piskląt stanowiły produkty antropogeniczne (odpadki wytworzone przez człowieka), co może niekorzystnie wpływać na rozwój młodych ptaków - w rosyjskim Tomsku miejskie sroki miały krótsze przewody pokarmowe niż populacje pozamiejskie.

Częstym zarzutem stawianym sroce jest powodowanie zmniejszenia liczebności mniejszych ptaków śpiewających. To prawda, że sroki w swojej diecie mają jaja, pisklęta, a także drobne kręgowce (np. myszy, jaszczurki), ale wieści o zgubnym wpływie srok na inne ptaki są lekko przesadzone. Badania w Wielkiej Brytanii pokazały, że tamtejsze sroki, mimo, że rabują gniazda kosów, nie wpływają w stopniu znaczącym na sukces lęgowy tych drozdów. Jakiś czas temu w Warszawie pojawił się projekt ograniczenia liczby srok poprzez podmienienie ich jaj na niezalężone jaja kurze. Nie doczekał jednak realizacji, m.in. z powodu wzbudzonych kontrowersji oraz z racji ogromnych nakładów zarówno czasu, jak i sprzętu (potrzebne byłyby podnośniki, ponieważ srocze gniazda znajdują się wysoko). Poza tym ciężko sobie wyobrazić przeprowadzenie takiej akcji w zaledwie 3-tygodniowym okresie wysiadywania przy 3-4 tysiącach par srok zamieszkujących Warszawę.

Walka ze sroką nie poprawi raczej losu drobnych ptaków śpiewających, których miejskie populacje w wielu przypadkach rzeczywiście ulegają kurczeniu. Jednak na pewno w przeciwdziałaniu tym procesom przydatniejsze będzie wpływanie na sposób gospodarowania zielenią w miastach.
Sroka
Sroka - Pica pica © Paweł Wietecha
Warto przedyskutować z odpowiedzialnymi za to osobami posadzenie obficie kwitnących (przez co zwabiających owady stanowiące pokarm ptaków) lub owocujących drzew i krzewów, zamiast tworzenia szpalerów mało atrakcyjnych dla drobnych śpiewających ptaków, za to stanowiących świetne miejsce do założenia gniazda przez sroki.

Sroka nie jest gatunkiem wędrownym. Osiadły tryb życia sprawia, że bywa ona wykorzystywana jako bioindykator, czyli wskaźnik stopnia zanieczyszczenia środowiska. Badania wykonuje się mierząc zawartość metali ciężkich w piórach tych ptaków.

Długoogonowe krukowate nie dołączają się z reguły do noclegowisk innych gatunków z tej rodziny, lecz tworzą własne. Przylot rozpoczyna się około 3 godzin przed, a kończy godzinę po zachodzie słońca. Największe noclegowisko tego gatunku stwierdzono w Świętochłowicach na Śląsku, gdzie naliczono 1012 osobników. Nie zlatują się zazwyczaj gromadnie, lecz niewielkimi grupami, po 1-5 osobników. Miejscem noclegu jest z reguły kępa drzew.

Sroka jest gatunkiem chronionym od 15 marca do 30 czerwca.


 
 
2007-2017 © Paweł Wietecha, nota prawna
 jesteśmy też na facebooku ostatnia aktualizacja: 05.04.2015, 18:29co nowego?
1x1px_trns.gif